ng, mẹ phải nhờ người xin cho một ít tem mua tấm, thứ tấm nhỏ như hạt cát của các nhà máy xay loại ra, trước đây vẫn bán cho nông dân làm thức ăn cho lợn, bây giờ không biết tại sao lại đem bán cho người ăn, một cân tem mua được bốn cân tấm, những gia đình thiếu ăn phải mua tấm về ăn thêm.
Cơm tấm rất khó ăn, hễ nhai cơm cứ trệu trạo, tệ nhất là tấm không sạch, rất nhiều sạn và trấu, mỗi lần vo gạo phải nửa tiếng hoặc một tiếng đồng hồ, phải ngâm gạo trong chậu rửa mặt, dùng cái bắt mỗi lần xúc một ít gạo, hòa vào nước, gạn hết vỏ trấu nổi lên trên, lại cho gạo vào một cái chậu khác, đãi rất nhiều lần, mỗi lần đãi một ít, đãi cho đến khi trong bát chỉ còn sạn. color="black">
Thu phải đãi gạo, vì mẹ bận, em còn nhỏ, đãi không sạch, ăn vào sạn và vỏ trấu sẽ lọt vào ruột thừa, gây nên viên ruột thừa; hơn nữa mùa đông giá rét, ngâm tay vào nước lạnh nửa tiếng đồng hồ, tay em gái không chịu nổi. Thu rất nhớ những ngày ở Tây Thôn Bình, ăn không phải nộp tem gạo, cho dù có ăn thức ăn hay không có thức ăn, cơm vẫn rất ngon.
Ăn được một lúc, Ba bỗng ngập ngừng, rất thận trọng nói:
- Chuyện anh định nói với em đừng giận, được không? – Thấy Thu gật đầu, anh lấy từ trong túi áo ra một ít tem lương thực. – Anh có ít tem lương thực dùng không hết, nếu em không ngại thì… đem về.
- Em không cần, anh gửi về cho gia đình. – Thu từ chối.
- Đây là tem lương thực của tỉnh L, nhà anh ở tỉnh A, gửi về cũng không dùng được. Em cầm lấy, nếu không dùng thì cho ai cũng được.
- Tại sao anh thừa nhiều tem lương thực như thế?
- Bọn anh mua gạo của bà con trong thôn Tây Thôn Bình, không cần tem phiếu.
Nghe nói vậy, Thu nhận, nói:
- Em… cảm ơn anh.
Thu thấy anh cảm kích, tưởng như Thu cho anh tem lương thực vậy.
Ăn xong, Thu và Ba vào đình ngồi chơi. Thu nghĩ, được cầm bàn tay ấm áp của anh, được hưởng làn môi mềm mại của anh, hôm nay được anh cho tem lương thực, được anh mời ăn, như vậy mình đã được quá nhiều rồi sao?

HAI NGƯỜI LẠI VỀ ngồi trong đình, có thể vừa ăn xong nên không cảm thấy lạnh. Ba hỏi:
- Em có còn nhớ ngày này năm ngoái không?
Chợt lòng Thu xao động, đúng là anh đến vì chuyện này. Thu chỉ lạnh nhạt nói:
- Anh bảo có chuyện gì nói cơ mà? Có chuyện gì thì nói đi, lát nữa không có đò sang sông đâu.
Hình như anh đã biết:
- Tania là tên một nữ anh hùng Liên Xô đấy chứ?
- Hồi ấy nhiều người thích đặt tên cho mình như thế. – Anh giải thích. – Cô ấy lớn hơn anh mấy tuổi, sinh ở Liên Xô.
Nghe nói Tania sinh ở Liên Xô, Thu rất khâm phục, lại liên tưởng đến cô gái không biết yêu ai, phải đi hỏi cây sơn tra. Thu tỏ ra tự ti, hỏi:
- Chị ấy… có đẹp không? Cái Phương, chị Mẫn bảo rất đẹp.
Anh cười:
- Đẹp hay không còn là chuyện trong mắt ai. Trong mắt anh… không bằng em…
Thu cảm thấy nổi da gà, câu nói ấy mà anh cũng nói ra được ư? Ngay lập tức hình ảnh của anh bị hủy hoại, lại từ công tử quần ướt sang công tử con nhà giàu. Thử nghĩ xem một người đứng đắn lại khen người trước mặt mình đẹp? Hơn nữa, anh chẳng phải là con người tự do chủ yếu hay sao? Trước mặt không nói, nói sau lưng, trong cuộc họp không nói, Mao Chủ tịch đã từng phê bình những người có khuynh hướng tự do chủ nghĩa rồi đấy thôi?
Thu biết mình không đẹp, cho nên biết anh đang nói dối, chắc chắn đang phỉnh nịnh Thu. Vấn đề ở chỗ, anh phỉnh nịnh ngọt như thế với mục đích gì? Có thể quanh đi quẩn lại rồi trở về vấn đề “chiếm”. Thu nhìn quanh, trong vòng mấy trăm mét không có ai, vừa rồi còn thích thú với sự yên tĩnh, bây giờ sợ mình tự sa vào bẫy. Thu quyết tâm cảnh giác, đã được anh cho rồi nhưng quyết không nhẹ tay, được ăn của anh nhưng quyết không nhẹ lời.
- Anh cho em xem thư của chị ấy, chứng tỏ anh không giữ bí mật cho người khác, liệu có ai dám viết thư cho anh nữa?
Anh cười đau khổ:
- Anh không con cách nào khác, nói chung, anh giữ bí mật cho mọi người, nhưng… không cho em xem, em sẽ không tin, anh còn có cách nào hơn?
Không hiểu tại sao, anh nói như vậy khiến Thu rất thanh thản, hình như anh đang ca ngợi uy lực của Thu. Thu tấn công thêm:
- Từ lâu em đã nói, con người như anh nói mà không làm với người này thì cũng có thể… nói mà không làm với người khác…
Anh bối rối:
- Tại sao em nhìn vấn đề như thế? Mao Chủ tịch nói, không thể một đòn đánh chết tươi người khác, anh với cô ấy là chuyện của hai bên gia đình, không phải ý muốn của anh.
- Bây giờ là xã hội mới rồi, đâu có chuyện bố mẹ làm thay chuyện hôn nhân của con cái.
- Anh không nói bố mẹ làm thay, cũng chưa có chuyện hôn nhân, chỉ là hai bên gia đình thúc đẩy. Có thể Thu không tin, trong con cái cán bộ không ít cuộc hôn nhân là do ý của bố mẹ, cho dù không phải một câu nói của bố mẹ là xong thì cũng từ nhỏ bố mẹ đã nhắm nhe với người quen biết thường x lại nào đó, cho nên đều có ít nhiều yếu tố cha mẹ.
- Anh có thích bố mẹ đặt đâu con ngồi đấy không?
- Tất nhiên là không thích.
- Tại sao anh lại đồng ý?
Anh im lặng một lúc, rồi nói