”
“Con nhớ chứ. Con biết mối quan hệ giữa mẹ và bà nội không được tốt lắm. Mỗi lần bà nhắc đến mẹ không phải trách móc thì cũng quở mắng. Xem ra mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu của hai người không tốt thì phải.”
“Thì thời trẻ đi làm dâu bị mẹ chồng soi xét, đến lúc già rồi lại đi ức hiếp con dâu mới. Đời người phụ nữ thật vất vả!”
“Trong văn của Lỗ Tấn cũng nói đến điều này.”
“Bà nội của anh là một nàng dâu rất hiếu thuận. Sau này khi ông nội anh qua đời, bà ở vậy thủ tiết nuôi ba anh. Bởi vậy trước khi bước chân vào cửa nhà mình mẹ đã tự nhủ, mẹ chồng nuôi nấng được chồng mình không dễ dàng gì, do vậy nhất định phải hiếu thuận với mẹ!”
“Đó là điều đương nhiên mà.”
“Nhưng sau khi bước vào nhà mẹ mới hiểu rằng người quả phụ nghiêm khắc đến thế nào.”
Anh lặng lẽ nghe mẹ mình kể lại chuyện cũ…
“Đêm đầu tiên, mẹ và ba không làm gì cả. Vì bà nội không cho đóng chặt cửa khi đi ngủ, nửa đêm bà con tỉnh dậy vào phòng đắp chăn cho con trai. Do không đóng cửa nên ba anh cũng ngại không dám động vào mẹ. Cuộc sống vợ chồng hữu danh vô thực như vậy kéo dài đến 20 ngày liền, rồi một hôm bà nội sang nhà hàng xóm tán gẫu, ba anh thấy có lỗi với mẹ, nhân dịp đó mẹ và ba mới chính thức là vợ chồng.”
“Ngày nào mẹ cũng phải bưng nước rửa chân cho ba, bà nội nói mẹ không đảm đang nên muốn dạy mẹ phải hầu hạ chồng như thế nào. Mẹ nói rõ vợ chồng cần sự bình đẳng, không thể coi chồng là trời được. Nhưng cho dù mẹ nói thế nào bà cũng để mọi chuyện ngoài tai, bà còn nói phải áp đảo tính cách kiêu ngạo của mẹ lại, để tránh mẹ thành nữ chủ nhân trong nhà. Dù sao bà cũng là bậc lớn tuổi, là mẹ chồng của mình.”
“Không lâu sau, bà tuyên bố muốn làm quản gia. Tiền lương hàng tháng của mẹ và ba đều phải giao nộp lại cho bà, kể cả tiền sau này dùng để nuôi con cũng vậy. Bà sợ mẹ có tiền sẽ mang về nhà mẹ đẻ, bà nói rằng con gái sau khi kết hôn không được cho nhà đẻ nữa. Nhưng khi ấy mẹ cũng còn ông bà ngoại của anh nữa, ông bà cũng cần con cháu hiếu thuận chứ.”
“Sau đó ông ngoại anh bị bệnh, cần tiền đi phẫu thuật. Khi ấy cậu anh cũng mới kết hôn, đang sống riêng bên ngoài với mợ. Hai vợ chồng son thì lấy đâu ra tiền? Mẹ nghĩ bình thường đưa tiền cho bà cũng không ít, ăn tiêu chẳng nhiều nên hỏi bà để lấy tiền, bà nói luôn không đưa được. Vì chuyện gia đình bên kia phải do cậu anh lo, thế là mẹ và bà cãi nhau. Lúc đó mẹ cũng không biết mình đã mang thai, mẹ chỉ biết đến bệnh viện quỳ xuống trước mặt ông ngoại anh mà khóc vì bản thân bất hiếu, ngay cả ba mẹ ruột cũng không chăm sóc được.”
“Bệnh ông mỗi lúc một nặng. Cậu anh lo lắng đi khắp nơi để vay tiền, đến vay cả bà nội anh, cậu nói: Xin được vay trước, sau này có rồi sẽ trả. Bà cười và nói: Mẹ đã là dâu nhà này, mọi thứ của mẹ đều thuộc về nhà chồng. Còn cậu muốn vay tiền cũng được, nhưng phải tính theo lãi suất ngân hàng và viết biên lai. Khi ấy cậu lo lắng quá, viết luôn biên lai để lấy tiền. Ông ngoại anh được làm phẫu thuật nhưng đã muộn không cứu được, sau đó ông cũng từ trần.”
“Nhớ lại ngày hôm đó, mẹ nghe được tin dữ từ bệnh viện, vội vàng đến luôn để nhìn ông lần cuối. Không may trên đường đi mẹ bị xe quệt phải, ngã lăn xuống nền tuyết lạnh. Khi mẹ tỉnh lại bác sỹ nói thời kỳ mang thai mà không chịu chăm sóc bản thân, lại bị gió lạnh nên đứa con không giữ được, không cẩn thận sẽ mất cả khả năng sinh sản.”
“Tiền phẫu thuật rồi cả tiền ma chay cho ông nữa, cậu không có nên hỏi mẹ xem có thể trả tiền cho bà muộn hơn được không. Bà không đồng ý còn đến buổi tang nhà mình làm om sòm lên, mắng nhà mình là đồ lừa đảo. Thực ra chỗ tiền ấy là của mẹ ngày ngày làm lụng, cuối cùng cậu anh đi vay mượn khắp nơi cũng trả được món tiền đó. Khi nhận được tiền bà rất đắc ý, nhưng bà nội anh đâu biết rằng cậu anh phải đi bán cả máu. Vì cậu biết món tiền đó nếu không trả sớm, mẹ cũng chẳng sống được qua ngày…”
“Sau này mẹ thấy không thể tha thứ cho bà được nữa. Thời điểm đó nhà nước mình bắt đầu cho khôi phục lại chế độ học đại học, công chức có thể học được vào buổi tối. Ba anh đăng ký đi học, bà đồng ý luôn, nhưng đến khi mẹ đăng ký bà lại không cho. Bà đưa ra lý do việc nhà nhiều, bà tuổi cao, mẹ đi học không ai chăm lo cho gia đình. Sau đó bà còn nói chuyện riêng với ba rằng cho mẹ đi học cao rồi sau này khó quản, con dâu chỉ cần đức không cần tài. Khi ấy ba anh cũng ủng hộ việc mẹ đi học nên nói với bà rằng sẽ cùng làm việc nhà với mẹ để ba mẹ cùng được đi học buổi tối, vì ba anh lần này đứng về phía mẹ nên bà hận mẹ đến tận tim.”
“Không lâu sau, ba và mẹ cùng đi học, trong lớp cũng có cả nam giới, thực ra đều là đàn ông có vợ. Mỗi lần tan học ông ấy cũng thuận đường về cùng mẹ, bà biết được điều đó nên sang nhà hàng xóm nói này nói kia. Mọi người trong xóm nhìn thấy mẹ là chỉ trỏ khiến mẹ không hiểu gì cả, cho đến một ngày, bà đột nhiên xông vào lớp học túm lấy mẹ và chỉ thẳng vào mặt bạn nam học cùng lớp mắng chửi là đồ lăng loàn. Bà nói rất nhiều những lời khó nghe, một lúc sau ba anh cũng chạy đến, khuyên răn bà đi về. Mẹ khi ấy xấu hổ vô cùn