PHẦN 1 

I/ Nghĩa địa trên phố Hoàng Hoa Thám

Tôi năm nay 24 tuổi, sinh ra trong một gia đình nề nếp và rất coi trọng việc học ở Thành phố Nam Định. Tuy vậy, thay vì phát huy truyền thống hiếu học của gia đình, tôi lại thường xuyên lao vào những cuộc chơi bời và bài bạc cùng đám bạn. Kết quả là hết năm lớp 12 tôi thi trượt đại học. Ban đầu, gia đình dự định cho tôi ở nhà ôn thi thêm năm nữa, nhưng thấy tôi có biểu hiện “tăng cường” đàn đúm với đám bạn xấu, bố mẹ quyết định tống cổ tôi vào quân ngũ với hy vọng kỷ luật trong môi trường quân đội sẽ giúp tôi tránh xa được lũ bạn xấu. Chẳng khó khăn gì, bởi vì tôi khỏe mạnh và cũng không nghiện ngập, nên đến thời kỳ tuyển quân nhập ngũ, tôi gần như bị người ta ép buộc vào bộ đội với nghĩa vụ 3 năm.

Phải xa rời bạn bè và chốn đô thị đông vui để đến một nơi mà theo trí tưởng tượng của tôi, nó là một nhà tù tập trung, một môi trường buồn tẻ, chán ngấy với những kỷ luật khắt khe, mặt tôi dài như cái bơm. Tuy nhiên cũng giống như phản ứng từ trước đến nay đối với các quyết định lớn khác cho cuộc đời mình, tôi vẫn nghe theo lời bố mẹ. Bởi vì, không chỉ bố mẹ, mà ngay đến chính tôi cũng không tin tưởng vào bản thân mình.

Cuộc sống trong doanh trại quân đội không kinh khủng như tôi nghĩ, trái lại, nó cũng khá dễ chịu. Kỷ luật, trên lý thuyết rất nghiêm khắc, thế nhưng thực tế thì chẳng mấy ai thực hiện đúng như vậy. Lúc này tôi mới thấm thía câu: “Đừng nghe những gì người ta nói mà hãy nhìn vào những cái người ta làm”.

Sau 3 năm xuất ngũ, tôi ra đời với một mớ kiến thức về quân sự nhưng lại không có một chút khái niệm nào về nghề nghiệp và định hướng cho tương lai. Thời gian trong quân đội khiến tôi mất thăng bằng, và khi quay lại với cuộc sống hiện tại, tôi đã phải khá vất vả mới có thể điều chỉnh mình bắt kịp với nhịp sống đã được “số hóa” đi khá nhiều. Đôi khi nghĩ lại câu nói của cậu em họ hơn tôi 5 tuổi và xuất ngũ trước khi tôi đi bộ đội, tôi thấy câu nói mỉa mai ấy tiếc thay lại rất đúng cho trường hợp mình: “Em đi bộ đội bị bọn nó cho uống… thuốc ngu”.

Để tạo dựng cho tôi một cái nghề trong tương lai, bố mẹ quyết định gửi tôi vào học ở trường Trung cấp dạy nghề Viglacera, nơi có ông bác tôi đang làm giảng viên.

Vậy là tôi khăn gói lên Hà Nội để chuẩn bị cho việc học. Chuyện học hành ở đây chẳng có gì thú vị đáng để phải kể cho các bạn cả, nhưng câu chuyện rùng rợn mà tôi gặp phải tin rằng có thể khiến nhiều bạn quan tâm.

Đại khái trường tôi tọa lạc ở ngõ 563 Hoàng Hoa Thám, hay còn gọi là ngõ Vĩnh Phúc. Ngay sát bên phải của trường là một khu nghĩa địa cổ khá chật hẹp với những ngôi mộ nằm san sát nhau. Nghĩa địa này nằm ở đây từ rất lâu đời rồi, cũng chẳng thấy ai nhắc đến chuyện phải di dời hay cải tạo gì cả. Thời buổi đất đắt hơn vàng, nên cư dân không ai nghĩ đến chuyện bán rẻ nhà để kiếm nơi khác sinh sống. Cứ như vậy, người chết ở chung với người sống. Và cũng từ nơi đây, không biết bao nhiêu câu chuyện ma quái rùng rợn đã được dân gian thêu dệt. Tuy nhiên, sự thực đến đâu, thì chỉ có trời mới biết.

Bên phải nghĩa địa có một dãy nhà hoang đổ nát, xiêu vẹo. Ban đêm, không chỉ trẻ con, mà người lớn cũng ít khi đi qua lối này. Nơi đây thành địa điểm lý tưởng cho chuột và dơi làm tổ. Cây cối mọc um tùm cũng là môi trường tốt cho côn trùng, sâu bọ phát triển. Nhưng không phải vì thế mà nơi đây không có người, hoặc bạn đọc cũng có thể coi sinh vật mà tôi sắp nhắc đến đây không phải là người cũng được, bởi vì cá thể sống có 2 chân và trí óc này có cuộc sống không khác gì một con vật, bẩn thỉu, man rợ. Sống chỉ với một mục đích duy nhất là tìm được cái ăn và tống vào miệng.

II/ Thằng bé đánh giày.

Đó là một thằng bé đánh giày nhỏ thó và đen đúa. Nó tự cho mình là “chủ” dãy nhà hoang, và để cách xa những ngôi mộ khoảng cách dài nhất có thể, nó chọn căn phòng ngoài cùng của dãy nhà. Nó chất vào đấy đủ thứ mà nó kiếm được, từ cái thùng phuy rỉ sét đến những mảnh chiếu rách hay vô số vải vụn nó “sưu tầm” được. Mùa đông, nó nhét đống vải vụn vào cái thùng phuy, chui vào và đắp một chiếc chăn bông cũ kĩ chẳng biết nhặt được ở đâu lên người, vậy là nó có thể ngon lành ngủ đến sáng, bất kể trời mưa hay gió rét thế nào.

Những gì tôi biết về thằng bé có lẽ chỉ dừng lại ở đó nếu như không xảy ra một câu chuyện, mà xin thề có trời đất chứng giám, là tôi sẽ suốt đời không bao giờ quên.

Số là tôi vẫn không bỏ được thói quen đàn đúm rượu chè cờ bạc, nên một tuần, thường có khoảng 2, 3 buổi tối, tôi sang xóm bên cạnh, ngõ 623 Hoàng Hoa Thám, để hoặc là “lập sới”, hoặc là uống rượu với lũ bạn ở xóm trọ bên ấy.
Vào một ngày quá chén hơn những ngày khác, tôi say đến mức chẳng còn biết trời trăng gì nữa. Lẽ ra tôi nên ngủ lại ở nhà các bạn. Nhưng do thói quen, tôi vẫn cố gượng dậy ra về. Trời mùa đông u ám, đường thì tối đen, tôi ngã dúi dụi và nôn thốc nôn tháo. Quần áo tôi dính đầy thức ăn với cái mùi chua chua của dịc