món ăn Ta, Tây, nhưng không có món nào khiến Minh thật sự thích thú và rung động như món ăn lạ này. Nó ngon như vậy, tại sao lại không hề nổi tiếng? Nếu nó có trong thực đơn của nhà hàng Phương Đông, chắc chắn nhiều người cũng sẽ phát điên vì nó như anh thôi.
Điều khiến anh thấy kỳ lạ nhất là hai cô em của Linh lại không hề động đũa tới món này một chút nào, trong mắt còn có sự ngán ngẩm, dường như đã ăn món này quá nhiều tới mức bây giờ nhìn cũng đủ chán rồi.
Nơi này có thể ăn uống xa xỉ như vậy sao? Vậy mà Linh và Nhật Lệ luôn miệng nói là quê nghèo? Minh thầm tự nhủ.
Bữa trưa hôm ấy, một mình Minh ăn hết năm bát cơm rưới nước ruốc sốt cà chua, vét sạch sẽ bát nước sốt cũng như đĩa rau sống ở trên mâm khiến Linh, vốn vẫn chăm lo từng bữa cơm cho anh khi ở Hà Nội cũng phải kinh ngạc.
Anh chàng này có sức ăn đáng sợ thật!
Nghỉ trưa một lúc, đầu giờ chiều, Linh dẫn Minh đi bộ về phía sân bãi tổ chức hội làng. Lúc này tiếng trống hội đã bắt đầu dồn dập như gọi mọi người hãy nhanh nhanh chân mà tới. Linh cũng không vội vã mà vẫn chầm chậm đi như tản bộ. Hai bên đường đã cắm đầy những cây cờ lớn.
- Này… – Minh gọi.
- Sao anh?
- Nói thật đi? Món hồi trưa anh ăn là món gì vậy? Nó ngon như thế, tại sao anh chưa bao giờ nghe thấy?
Linh nhìn anh cười:
- Đồ ngốc. Bộ anh từng nghe người ta xẻ thịt cá voi làm ruốc rồi sao?
- Vậy rốt cục nó là món gì? – Minh ngẩn ra hỏi lại.
- Ruốc – Linh hờ hững đáp.
- Ruốc gì mới được chứ? Cá mập, cá sấu hay ngựa vằn, tê giác?
- Ruốc. Tên con ấy là con ruốc.
- Hả? Thật hả?
- Ừm… Ở biển cũng có một con gọi là con ruốc, nhưng khác con ruốc này. Những thứ màu đỏ nhìn như bột xay ấy chính là con ruốc. Nó rất nhỏ, nhỏ tới mức khó mà nhìn thấy bằng mắt thường, thường sống ở vùng cửa sông nước lợ, xuất hiện vào mùa đông – Linh giải thích – Vì nó quá nhỏ nên trong quá trình vớt lên sẽ lẫn rất nhiều bùn đất phù sa và rác, nên thường một cân ruốc, khi lọc sạch chỉ còn tầm năm đến sáu lạng mà thôi.
Linh nhìn sang, thấy Minh không nói gì, dường như đang cố gắng tiêu hóa những gì cô vừa nói thì lại cười tiếp:
- Khi chưa chế biến, mùi của nó rất tanh. Chính nhờ có khế, gừng, ớt mà mùi tanh bị át đi. Còn ruốc rang, là do em đun kỹ qua nhiều lần, lại cho gừng và lá chanh, rang khô kiệt nước nên mới khử được hết vị tanh.
- Nghe giống con rươi nhỉ? – Minh chợt nói.
Linh cười hỏi:
- Anh thấy con rươi bao giờ chưa?
- Trước đây nghe anh Đại nói về nó nên tò mò, sau khi nhìn thấy thì sợ quá nên nhớ mãi, tới giờ cũng không dám ăn – Minh gãi gãi đầu.
- Thực ra, cùng xuất hiện ở vùng nước lợ, cùng xuất hiện vào những thời điểm đặc biệt, nhưng rươi và ruốc khác nhau một trời một vực. Rươi là món ăn được coi là quý, hiếm, lại rất được ưa chuộng với những người yêu món ăn Việt. Còn món ruốc này, anh có biết nó có một tên khác nữa là gì không?
- Là gì vậy?
- Món ăn của người nghèo – Linh cười và chợt bồi hồi nhớ lại những kỉ niệm cũ.
- Thật sao?
- Ừ, vì nó tanh tưởi, cũng chẳng quá bổ béo. Cả tuổi thơ của em ở vùng quê này đều gắn bó với món ấy. Mẹ thường dỗ dành em là ruốc cá voi. Ăn nhiều tới nỗi phát ngán, cứ ngửi thấy mùi là đã không muốn ăn cơm rồi. Vậy mà đến khi xa quê thì chỉ thèm nó, chỉ nhớ nó, cũng chẳng có mà ăn. Đi rồi mới biết, nó đã trở thành một phần kỉ niệm vô cùng đáng quý trong lòng mình. Ở quê em bây giờ, có ruốc người ta cũng chẳng thèm ăn, khá giả rồi mà, còn mấy ai nhớ tới món ăn ngọt miệng mà đắng lòng này đâu.
- Anh thấy nó rất ngon – Minh nói một câu như an ủi.
- Tất nhiên là ngon rồi – Linh nhoẻn miệng cười – Nếu không ngon sao em dám mời anh ăn. Hì hì, sắp tới sân bãi rồi, đi nhanh lên anh.
Linh nói rồi sau đó rảo bước nhanh hơn. Minh đi theo, ngắm cô từ phía sau. Nghe những lời kể đầy chua xót của cô, bây giờ anh cũng cảm thấy cô nói đúng.
Quả đúng là một món ăn ngọt miệng đắng lòng.

Chạy trốn
Màn đêm đã buông xuống.
Đêm xuân lành lạnh, sương đã giăng khắp miền quê. Trống hội đã ngừng để mọi người chìm vào giấc ngủ. Sân bãi ban ngày đông vui là thế, giờ cũng chỉ còn lác đác ít người. Tiếng trò chuyện về năm mới, mùa màng mới của những người đàn ông lớn tuổi, tiếng cười rúc rích của nam nữ thanh niên trong làng, tiếng củi lửa cháy lép bép, tiếng thở phập phồng của thời gian.
Minh ngồi trước nồi bánh chưng lớn, mắt nhìn chòng chọc vào củi lửa cháy rừng rực phía dưới, khẽ cười. Hôm nay là lần đầu tiên anh được chứng kiến cảnh gói bánh chưng, lần đầu tiên được ngồi trông một nồi bánh chưng thật sự, và cũng là lần đầu tiên anh biết thế nào là gói bánh. Chiếc bánh đầu tiên mà Minh gói được nhìn vô cùng thảm hại, nếu không nói là không hề giống một cái bánh chưng chút nào. Không những nó xiêu vẹo, không hề vuông vắn mà còn ọp ẹp, như Linh nói, là thiếu đi sự vững chãi, chắc chắn của mặt đất. Sau đó Linh vẫn để nó lại, nhờ các cụ trong họ cho cùng vào với nồi bánh đang luộc trước mặt kia.
Nhưng rồi khi nghĩ tới n