t nhiều áp lực, từ hành chính cho tới giáo học nghiên cứu khoa học gì đều một tay tôi quản lý cả. Chỉ có một mình cáng đáng nhiều thứ, khiến tôi không có thời gian đọc sách hay nghiên cứu, thật sự là tôi thấy rất tiếc! Đúng rồi, Tiểu Vương, xem vậy mà chúng ta học cùng ngành với nhau đấy, ban đầu lúc tôi là nghiên cứu sinh cũng học chuyên ngành về lý luận văn học đó.”
Vương Tranh miễn cưỡng cười: “Vậy à, vinh hạnh quá!”
“Vinh hạnh gì chứ! Nhìn bạn bè từng người trở thành giáo sư lãnh đạo chuyên ngành trong khi tôi lại chẳng tiến thêm được bước nào mà chỉ thấy xấu hổ thôi. Nhưng nào có cách gì khác nữa? Tôi mà không gánh những chuyện vặt vãnh đó thì những nhân tài trong khoa nào có hiểu để làm những việc đó đâu.”
Vương Tranh không biết vì sao lão lại cứ nhấn mạnh những chuyện này, nhưng vẫn kiên nhẫn nghe tiếp.
“Tôi nghe nói là gần đây thầy đang viết một quyển sách?”
“À, chuyện đó…” Vương Tranh thành thật gật đầu, “Cũng viết lâu rồi, đã liên lạc với nhà xuất bản của trường, khi nào chỉnh sửa xong có thể ra sách…”
“Nhà xuất bản của trường chúng ta thì tính là gì! Tôi đã xem qua công trình nghiên cứu của thầy, rất hay, lại có quy mô lẫn chiều sâu, vì vậy thầy nên tìm nhà sản xuất nào có uy tín hơn, còn phải mời một vài chuyên gia viết lời tựa cho nữa. Làm thế sách mới bán chạy chứ! Tiểu Vương, sách của thầy phải nổi tiếng thầy mới có lợi. Thầy nghĩ đi, nếu thầy là một học giả tiếng tăm thì gia đình em sinh viên đó nào dám tới gây chuyện với thầy?”
Vương Tranh lắc đầu: “Tôi không đủ sức, với lại chẳng quen biết ai…”
“Tôi quen, tôi có quen!” Lão nóng vội nói. “Tôi sẽ giúp thầy liên hệ với nhà xuất bản xếp hạng nhất quốc gia, còn tìm luôn cả chuyên gia viết lời tựa cho thầy. Thầy không cần làm gì cả đâu. Tôi thậm chí còn đề nghị tiền nhuận bút cao hơn cho thầy nữa mà không lấy của thầy một đồng nào.” Lão ngừng lại một chút mới nói, “chỉ cần thầy giúp tôi chút chuyện nhỏ.”
“Chuyện gì cơ ạ?”
“Đơn giản thôi, thêm tên tôi vào sau tên thầy, biến chúng ta thành đồng tác giả.”
Vương Tranh vừa kinh hãi vừa tức giận, đứng bật dậy mà nói: “Chuyện này sao có thể chứ…”
“Tiểu Vương, thầy đừng xúc động! Chuyện này chỉ có lợi chứ không có hại với thầy. Thầy giúp tôi chuyện nhỏ này, việc giữ lại trường tôi nhất định sẽ giúp thầy đến cùng. Không những vậy, những việc trong khoa như xin kinh phí nghiên cứu, trình báo đề mục, xuất ngoại phỏng vấn. Tất cả mọi chuyện tôi đều ưu tiên bật đèn xanh cho thầy hết. Nói thật, nếu không vì coi trọng tài năng của thầy, tôi chẳng đời nào dính vào chuyện phiền phức như vậy…”
“Không được!” Vương Tranh lắc đầu từ chối. “Yêu cầu này của thầy hết sức…” Lời đã lên tới miệng nhưng lại phải nhẫn nhịn nuốt hai chữ “quá đáng” vào lòng.
“Đừng cự tuyệt nhanh thế chứ, thanh niên quả nhiên dễ dàng xúc động,” lão đứng dậy, vỗ vỗ vai Vương Tranh, cười híp mắt nói, “thầy cứ về nhà mà suy nghĩ cho kỹ rồi quyết định sau cũng không muộn. Tiểu Vương, thầy đã dạy ở đại học này lâu như vậy, hẳn hiểu rằng tại sao có nhiều nhân tài đến thế mà vẫn không có vị học giả nào nổi bật? Lẽ nào trình độ học thuật của đại học này quá mức kém cỏi? Không phải đâu!”
Lão cười đầy ẩn ý, rồi nhấn mạnh thêm một câu: “Tiểu Vương, thầy về rồi cẩn thận ngẫm lại nhé.”
Vương Tranh ngơ ngác bước ra khỏi văn phòng khoa, trong đầu trống rỗng, ngực như có tảng đá đè nặng khiến cậu không thở nổi. Cậu vốn dĩ không phải kẻ lõi đời, luôn cắm cúi làm một con mọt sách. Cậu biết, hai người bạn cùng khoa ngày trước, vì tranh nhau quyền du học mà trở mặt thành thù, ngấm ngầm ngáng chân nhau. Cũng từng thấy qua vị giáo sư còn hẹp hòi hơn cả đàn bà, bỏ mặc sinh viên không lo chỉ chăm chăm tìm tòi nhược điểm của đối thủ. Kinh phí khoa Văn vốn có hạn, nói hết lời cũng chỉ được cấp cho mấy vạn tới mười mấy vạn thôi, thầy cô cùng ngành thì đua tranh nhau mà quên đi chức nghiệp chính là nghiên cứu tri thức. Những chuyện như thế này, nhìn mãi cũng thành quen cả.
Vương Tranh hiểu ý đồ của lão phó chủ nhiệm khi đưa ra yêu cầu như thế. Xét về mặt đạo đức lão chẳng đáng một xu, nhưng đặt trong tình cảnh xã hội bây giờ lại chẳng là gì to tát cả. Huống hồ đối phương còn đưa ra rất nhiều điều kiện béo bở, chỉ cần đồng ý thì không chỉ là việc ở lại trường có hy vọng mà lão còn bắc cầu quan hệ các nơi luôn bật đèn xanh chào đón cậu.
Nhưng khổ cực bao năm nay là vì cái gì? Khi bị Lý Thiên Dương ruồng bỏ, lâm vào cảnh khốn cùng, nếu không phải kiên trì theo đuổi nghiệp học, để tâm tìm tòi nghiên cứu chuyên sâu vào lĩnh vực mình yêu thích thì cậu đã gục ngã, từ nay về sau chỉ sống một cách hèn nhát, thụ động.
Nghiên cứu khoa học là một con đường rất dài cũng rất cô đơn, nhưng Vương Tranh đã chọn nó một cách tự nguyện. Không phải đơn thuần chỉ vì sở thích, mà viết lách và tư duy còn là cách cậu cứu vớt cuộc đời mình.
Nếu như cúi đầu chấp nhận yêu cầu hạ lưu đó của lão phó chủ nhiệm thì nhân cách độc lập cậu tích lũy bao năm nay lẽ nào đổ sông đổ biển cả? Niềm tin vào chính nghĩa, lẽ công bằng trong học vấn ném về